Wat is ‘The Commons‘?
Je kent het wel: je bent een plaatje van een hoelahoepende panda aan het opzoeken (wacht, is dat geen universele ervaring?) en onder het plaatje staat een… sequentie aan letters. “Ja, dat zijn woorden,” horen we je al zeggen, maar we doelen eerder op iets als ‘CC-BY-SA’. Of Public Domain Dedication, bijvoorbeeld. Wat betekent dit in vredesnaam?
Deze stukjes tekst staan voor een licentie, waarmee de bijbehorende inhoud wordt opgenomen in de Creative Commons. Zie dit als een soort tastbaar collectief geheugen. Een fotograaf kan afbeeldingen van een gebouw onder een Commons-licentie op het internet zetten, en vervolgens kan iedereen daarmee aan de haal om iets nieuws te maken, wat al bestaat aan te vullen of hiervan te leren. De implicaties van de licenties verschillen op basis van wat de originele maker instelt. Zo vereist de eerder genoemde CC-BY-SA-licentie dat er credit wordt gegeven aan de persoon achter het originele werk – dat is het ‘BY’-gedeelte – en moet het nieuwe werk weer onder dezelfde licentie terechtkomen.
Nog steeds niet helemaal zeker over hoe dit werkt? Denk dan aan Wikipedia. Weet je nog, in de leukere dagen voor ChatGPT, toen docenten ons vertelden dat Wikipedia geen goede bron is, omdat ‘iedereen wat daarop staat aan kan passen’? Dat is omdat iedere Wikipedia-pagina onderdeel is van de Creative Commons, en iedereen dit bestaande werk dus kan aanvullen en/of bewerken.
De Commons Challenges
Als onderdeel van de minor hebben wij studenten gewerkt aan een Commons Challenge – een individuele opdracht waarin we praktisch alles kunnen behandelen, uitzoeken en maken wat we wilden. De enige échte vereiste? Wat je maakt moet iets toevoegen aan de Commons. Het liefste dus een geheel nieuwe Wikipedia-pagina of fotocollectie van je favoriete stoeptegelmozaïek, al is het aanvullen van een karige pagina ook toegestaan.
Maar snap dit: de Commons is vele malen groter dan een Wikipedia-pagina over Chewbacca. Er staan overal werken met een Commons-licentie, waaronder het internetfenomeen van SCP’s – kort gezegd: dossiers van allerlei monsters – en verschillende video’s op platformen als PeerTube. De mogelijkheden in wat je kunt maken voor de Commons Challenge zijn dus… nou ja, eindeloos. Hieronder zie je onze eindresultaten.
De Commons Challenge-posters
- Baban – Cheema Y
- Bahadir – Héctor el Father
- Danny – Sportplekken op Openstreetmap
- Djineo – Beta Squad
- Dunke – Video Essay over Journalistiek in Superheldenmedia
- Freek – Brave en open source
- Imran – Azzedine Ounahi
- Jegor – Bladee (Benjamin Reichwald)
- Kaoutar – Mario Dedivanovic
- Lantijn – Not Broken (animatiefilmpje)
- Lars – SV Laren ’99
- Laurens – ChrisJ
- Mustapha – Joël de Jong
- Neelam – Maizena koekjes
- Niek – Aanvulling Openstreetmap
- Sander – Collectie aan geluidseffecten (Foley)
- Sharon – Uitleg Creative Commons in een strip
- Vincent – The Canonical Text Services Protocol
- Yentl – Labubu
- Younes – Bouarg
- Zakaria – Duke Dennis